Social Trials

De Social Trial zijn de praktijkagenda van de Sociale Benadering en zijn voortgekomen uit de ‘Proeftuin Sociale Benadering Dementie’ in Leeuwarden. De Sociale Benadering is niet alleen een visie op kwaliteit van leven met dementie, we hebben ook uitgedacht hoe dat er in de praktijk uit zou moeten zien en structureel moet worden verankerd. De resultaten in leeuwarden waren zeer hoopgevend: een toename van kwaliteit van leven, waardoor mensen met dementie prettiger en dus langer thuis konden blijven wonen. Dit betekende ook kostenbesparingen en minder druk op de arbeidsmarkt van zorgmedewerkers. Kwaliteit van leven en doelmatigheid kunnen hand-in-hand gaan. 

De voornaamste belemmering waar we in Leeuwarden tegenaan liepen zijn de financieringsschotten tussen de wmo, wlz en de zvw. De partij die investeert (gemeente, wmo) is niet dezelfde die bespaart (zorgkantoor, wlz) en de besparingen mogen ook niet worden overgeheveld naar de betaler.  Daarvoor, financiële ontschotting, is hulp van de overheid nodig. 

Op basis van de leereffecten van de Proeftuin Sociale Benadering in Leeuwarden hebben we de Social Trials ontwikkeld. Deze genieten politieke steun door een in december 2017 kamerbreed aanvaarde motie, ingediend door Vera Bergkamp (D’66), Corinne Ellemeet (Groen Links) en Carla Dik-Faber (CU). 

In 2018 zijn we gestart met een landelijk praktijkonderzoek, de Social Trial. We doen dit samen met PwC Health Care. De Tao of Care richt zich op de inhoud en PwC op de doelmatigheid. Social Trials zijn regionale samenwerkingen  tussen gemeenten, welzijns- en zorgorganisaties, zorgverzekeraars en zorgkantoren Deze trials lopen inmiddels in vier  Nederlandse gemeenten en moeten in vier jaar tijd tot nieuwe landelijke sociale dementie standaarden leiden die tot doel hebben meer persoonsgerichte levenskwaliteit van mensen met dementie en hun naasten, tegen lagere kosten  en ontlasting van de arbeidsmarkt. De Social Trials zijn nu in de Amsterdam, Den Bosch, Amstelveen en Rotterdam. Binnenkort komen er vier bij.

Het gaat in deze experimenten  niet om het ontwikkelen van nieuw aanbod, maar over de houding van de mensen die om degene met dementie heen staan. Hoe blijf je ‘erbij horen’ als je dementie hebt? En hoe ga je samen met je naasten om met de steeds veranderende mogelijkheden en beperkingen?

Hoe werkt een Social Trial?

In de Social Trials zetten we op verschillende plekken sociale benadering teams in. Dit is een doorontwikkeling van de interventie de Gids in Leeuwarden. Uit ons onderzoek blijkt dat mensen met dementie en hun naasten grote behoefte hadden aan ‘een gids die ze door het onbekende landschap’ van voor de diagnose tot na het overlijden helpt. Het bleek onmogelijk om alles wat van deze Gids wordt verwacht in een persoon te vertegenwoordigen. We hebben deze doorontwikkeld in Sociale Benaderingsteams. Deze  bestaan uit mensen met met een zorg- en welzijns achtergrond, maar ook met een heel andere zoals ervaringsdeskundigen, journalisten, religiewetenschappers, Hierdoor creëren we niet alleen een bredere blik, maar ontlasten we ook de arbeidsmarkt. 

De teams hebben enerzijds de opdracht om mensen met dementie te ondersteunen en mee te denken hoe zij grip kunnen houden op het normale dagelijkse leven. Anderzijds bereiden ze mensen met dementie voor op die ingewikkelde toekomst. Iedere deelnemer krijgt een vertrouwenspersoon die meeloopt van voor de diagnose tot na het overlijden. Deze persoon is er voor de persoon met dementie, maar ook voor naasten en het netwerk om diegene heen.

Eerste resultaten uiterst positief

In november 2020 zijn de eerste resultaten van de Social Trial in Den Bosch bekendgemaakt en deze bevestigden wat we in de praktijk al zagen: 

De gemiddelde inzet vanuit het SBD-team per deelnemer bedroeg 2,5 uur per week. Het welzijn van de deelnemers en hun naasten nam enorm toe van gemiddeld een 6,5 naar 7,8 en bleven mensen ook langer en plezieriger thuis wonen. Daarnaast nam de zorgdruk flink af en gingen de maandelijkse kosten aanzienlijk omlaag.

Het geloof in de Sociale Benadering van dementie werd hiermee onderbouwd met duidelijke cijfers. Er heerst een enorm enthousiasme over de eerste uitkomsten. We zien de komende twee jaar positief en met vertrouwen tegemoet.

Toekomstperspectief

De eerste trials vinden plaats in onder andere Amsterdam, Amstelveen, Den Bosch en Rotterdam. In februari 2021 zal bekend worden naar welke gemeenten de Social Trial uitgebreid zal worden. Naar verwachting zullen er nog 4 a 5 gemeenten gaan deelnemen.

De ervaringen en resultaten uit de eerste twee jaar worden hierbij meegenomen en doorontwikkeld tot een praktische werkwijze om de Sociale Benadering nog effectiever in te kunnen zetten voor mensen met dementie en hun naasten en deze ondersteuning ook op grotere schaal mogelijk te maken. We analyseren de werkzame bestanddelen in onze integrale benadering. We werken aan opleidingsprogramma’s, medewerkersprofielen, meetinstrumenten die niet alleen de resultaten monitoren maar ook de professional ondersteunen, technologie. Ook zijn we bezig de aanpak binnen verpleeghuizen te realiseren, in zogenoemde intramurale social trials.