Sociale Benadering Dementie

Dementie is een ontwrichtende ziekte met grote impact op het leven van betrokkenen. Het raakt zowel het levensperspectief, als het dagelijkse leven van mensen met dementie en hun naasten diepgaand. De ondersteuning bij dementie kent een medische-en verpleegkundige traditie. Dat is gerechtvaardigd; zorg en medische begeleiding zijn hard nodig. Wie met dementie leeft weet dat er daarnaast ook behoefte is aan aandacht voor de impact van de ziekte op de persoonlijke leefwereld en het gewone dagelijkse leven van betrokkenen. Het is geen kwestie van ziekte of leefwereld, maar van een combinatie, van een wisselwerking tussen beiden.

Het leven van mensen met dementie verandert niet alleen door de ziekte, maar ook door hoe de omgeving naar hen kijkt. Dit heeft te maken met beeldvorming, met hoe we in de zorg en samenleving over dementie en mensen met dementie denken. Dementie is daarom niet alleen een hersenziekte, het is ook een sociaal verschijnsel. De sociale omgeving werkt net zo sturend als de ziekte zelf. De ziekte en het sociale zijn geen keurig gescheiden domeinen, ze beïnvloeden elkaar en staan in voortdurende wisselwerking. Deze wisselwerking heeft gevolgen voor hoe iemand functioneert en dat heeft een enorme impact op het zelfvertrouwen. 

De Sociale Benadering focust zich op het samenspel tussen ziekte, hoe betrokkenen met de veranderingen van de ziekte omgaan en de reacties van de omgeving. Deze komt voort uit onderzoek van Anne-Mei The, hoogleraar langdurige zorg en dementie. We proberen de negatieve spiraal (collusie) te doorbreken en op die manier het zelfvertrouwen en eigen regie te herstellen. De leefwereld van personen met dementie en hun naasten wordt centraal gesteld. Zij worstelen inderdaad met de gevolgen van de dementie, maar nog meer met die constante wisselwerking tussen de ziekte, zichzelf en de omgeving. Er is behoefte aan een goede ondersteuning om steeds opnieuw een brug te kunnen slaan naar het gewone dagelijkse leven en daarnaast ook voor te bereiden op een toekomst die steeds ingewikkelder zal worden. Op deze manier worden mensen met dementie en hun geliefden niet alleen tijdig beter bijgestaan, maar kunnen ook zorg en medische begeleiding worden afgebouwd.

Mensen met dementie willen niet beziggehouden worden, maar willen (net als ieder mens) nuttig bezig zijn, ergens een bijdrage aan leveren en activiteiten doen die aansluiten bij hun eigen interesses en talenten. Ze hebben behoefte aan persoonsgerichte zinvolle bezigheden. In plaats van buiten de leefwereld te zoeken naar oplossingen voor afzonderlijke problemen, zoals bijvoorbeeld dagopvang, zoeken we gezamenlijk naar passende manieren van ondersteuning en zingeving binnen de eigen leefwereld. Ondanks de beperkingen van de ziekte.

De Sociale Benadering geeft ruimte, zonder deze op te vullen. We bouwen dus geen muur van veiligheid rondom de persoon met dementie, maar helpen de sociale omgeving mee te veranderen zodat het zelfvertrouwen kan groeien en de volledige eigen identiteit kan worden hersteld. Onze beweging: van verhalen, naar patronen, naar inzichten, naar oplossingen.  

Wie steeds maar hoort 
dat hij deel uitmaakt van een plaag 
gaat dromen van zijn eigen einde.

Citaat Vonne van der Meer