E-learningprogramma 't Is hier schoon genoeg'

Voor veel huishoudelijk medewerkers geldt dat schoonmaken weliswaar moet gebeuren, maar dat men daarnaast vaak bezig is om de eenzaamheid enigszins te dempen, te adviseren bij administratieve zaken of met de kinderen te overleggen. Dat men daarmee op een gegeven moment gaat lijken op een plaatsvervangend familielid, maatschappelijk werker of psycholoog, wordt min of meer als vanzelfsprekend op de koop toegenomen. De huishoudelijk medewerker is dan ook vaak een bron van informatie en steun voor het cliëntsysteem en overige hulpverleners.

Als steun en toeverlaat van uiterst kwetsbare ouderen draagt de huishoudelijk medewerker bij aan een langdurig evenwicht in een toenemend wankel en dreigend perspectief: dementie. Naast de praktische hulp en dagelijks advies heeft men ook een sleutelrol naar wijkverpleegkundigen, thuiszorgmedewerkers en overige familieleden. 

All in the family

Dementie is een ziekte die behalve de persoon met dementie zelf, ook diens directe omgeving raakt. Het is een systeemziekte, waarbij vroeg of laat professionals (moeten) worden ingeschakeld. De verder afgelegen omgeving - zoals kennissen, buren, supermarktpersoneel, ambtenaren en trambestuurders – vindt het dikwijls confronterend en weten niet goed hoe te reageren. Mensen met dementie worden dan ook vaak behandeld alsof zij per definitie wilsonbekwaam zijn, met een verpleeghuisopname of euthanasie als enige toekomstperspectief.

Maar achter de voordeur zit een persoon die thuis langzaam in een sociaal isolement raakt doordat vrienden en buren wegblijven of wegkijken en de kinderen niet willen belasten met de dagelijkse ongemakken. Duizenden mensen met dementie en hun naasten gaan jarenlang door een moeizaam proces van verdriet, zorgen en eenzaamheid. Liefdesrelaties veranderen in zorg- en verantwoordelijkheidsrelaties. Dat geldt niet alleen voor partners, maar ook voor kinderen, broers en zusters.

Ambachtelijk handelen

Het e-learningprogramma ‘’t Is hier schoon genoeg' laat zien hoe huishoudelijk medewerkers mensen met dementie en hun naasten kunnen ondersteunen. Dat verhoogt niet alleen de kwaliteit van leven van deze cliënten, maar ook het plezier in de dagelijkse werkzaamheden van de huishoudelijk medewerkers. Tevens is het programma bedoeld om te voorkomen dat deze zich uit handelingsverlegenheid alleen maar richten op afwas, badkamer en toilet. Niet uit desinteresse, maar omdat men niet goed weet wat te doen of zich geen houding weet te geven. Vanuit de overtuiging dat dit anders kan geven we er in dit e-learningprogramma handen en voeten aan.

De essentie van huishoudelijk werk bij mensen met dementie is om -naast de zorg voor een schone en veilige omgeving- te helpen het gewone leven zolang en zoveel mogelijk in stand te houden. 

Naast kennis over schoonmaakmiddelen, hygiëne en veiligheid zal er dus aandacht moeten zijn voor een luisterend oor, familieaangelegenheden, privacy en communicatie met een cliëntsysteem dat het zwaar heeft. Dit moet niet worden gezien als iets erbij of extra aandacht, maar vormt samen met de schoonmaakwerkzaamheden de kern van de beroepsuitoefening in de huishoudelijk hulp bij mensen met dementie. 

Dat ambachtelijk handelen mag natuurlijk niet afhankelijk zijn van ‘toevallig een goede professional treffen’ maar hoort zich bij deze medewerkers te manifesteren door middel van een betrouwbare set aan basiskennis, probleemoplossend vermogen en communicatie in situaties die daarom vragen.

Inhoud van het programma

Het e-learningprogramma ‘t Is hier schoon genoeg’ bestaat uit vier modules die in grote lijnen het boek ‘Dagelijks leven met dementie’ van Anne-Mei The volgen:

  • Module 1: Dementie: wat is dat

  • Module 2: Het leven verandert

  • Module 3: Partners die mantelzorgen

  • Module 4: Lief en leed

Iedere module heeft drie type leerdoelen: kennis, attitude (bejegening) en vaardigheden, en vraagt gemiddeld 3 studie-uren van de cursist. 

Er zijn interviews te zien met mensen met dementie, vrijwilligers, verzorgenden, specialisten en familie, klinische lessen over oorzaken en gevolgen van dementie en er is aandacht voor dilemma’s in de alledaagse gang van zaken van huishoudelijk medewerkers. 

Ook zijn er video’s opgenomen met een meer instructief karakter, met praktische adviezen en voorbeelden. Zo gaan o.a. Anne-Mei The, Mark Smit, Frans Hoogeveen en Bert Keizer uitgebreid in op de dagelijkse werkzaamheden van vrijwilligers.

Diverse opdrachten verwijzen naar de boeken ‘Dagelijks leven met dementie’ en ‘Het demente brein’. 

Kennis en reflectie

Kennis en toetsing wordt op een vrolijke en pakkende manier aangeboden, wat het enthousiasme zal doen groeien om op deze wijze aan deskundigheidsbevordering te doen.

De sleutelrol van huishoudelijk medewerkers vereist, naast kennis van dementie, ook een zeker vermogen tot reflectie en intercollegiale toetsing. Middels vragen en opdrachten nodigen we cursisten uit de antwoorden met collega's te bespreken. Menig huishoudelijk medewerker overlegt vaak ook met het thuisfront, collega of vriend(in), waarmee een basale vorm van reflectie en toetsing wordt gerealiseerd.

Docentenhandleiding

Voor de vrijwilligerscoördinatoren en leidinggevenden die zich bezighouden met de gespreksvoering bij de afsluitende themabijeenkomsten van de verschillende modules, zal lesgeven of begeleiding van dit soort programma’s in sommige gevallen een onbekende bezigheid zijn. Hiervoor is een docentenhandleiding opgesteld om ondersteuning te bieden bij verwerking van de lesstof uit de modules. Per module worden de didactische principes behandeld in combinatie met diverse tips en trucs. 

Overzicht van het totale programma

  • Ondersteuning bij praktische zaken rondom het e-learning programma, zoals planning en organisatie

  • Docentenhandleiding ‘t Is hier schoongenoeg’

  • Toegang tot de vier digitale modules

  • Toetssystematiek en feedback per module

  • Boek 'Dagelijks leven met dementie'

  • Boek 'Het demente brein'

  • Rapportagemodule voor de coördinator

  • Organisatie en uitvoering nulmeting en instaptoets

  • Organisatie en uitvoering eindmeting en exit toets

  • Toegang tot onze helpdesk voor zowel coördinator als cursist